Według legendy pierwszy krzyż z jasnego, świerkowego drzewa postawiono w tym miejscu w 1830 roku, prawdopodobnie po tragicznym wydarzeniu, kiedy to przemytnicy tytoniu z Węgier zamordowali jednego ze strażników granicznych (jäger). Jego grób oznaczono krzyżem, który wyróżniał się w krajobrazie, co sprawiło że miejsce to (pierwotnie Karlovice) zyskało obecną nazwę. Ostatnia konserwacja krzyża miała miejsce z inicjatywy Lasów Republiki Czeskiej w 2008 roku.
Informacje praktyczne
Dostępność
- Dostępny przez cały rok
Dostępność środkami komunikacji publicznej i parkingi (odległość do krzyża)
- Autobus:
- Krásná-Visalaje (2 km)
- Stare Hamry-Stýskalonka (10 km)
- Parking:
- Krásná-Visalaje (2 km)
- Strare Hamry Gróń-Charbulák (6,5 km)
Punkt gastronomiczny (0,5 km)
Czy wiesz, że
- poświęcenia obecnego krzyża dokonał 4 czerwca 2008 roku podczas uroczystości odsłonięcia biskup ostrawsko-opawski Franciszek Lobkowicz.
- w pobliżu Białego Krzyża przebiega trójstyk historycznych granic – Moraw, Śląska i Węgier. Do 1918 roku stał tutaj kamień z inicjałami HF (Herrschaft Friedeck – majątek Frydek, Śląsk), HH (Herrschaft Hochwald – majątek Hukvaldy, Morawy) i HB (Herrschaft Bitsche – Górne Węgry).
- do pierwszej połowy XX wieku Biały Krzyż był terenem wylesionym. Do wycięcia drzew doszło w czasie tzw. kolonizacji wołoskiej. Charakter tego krajobrazu zachował się do dzisiaj na niedalekim grzbiecie górskim na Gróniu.
- pod szczytem Sulov (943 m n.p.m.), nad Białym Krzyżem, znajdują się źródła dwóch rzek: na północy Morawka wpływająca na Śląsk, na południu Czarna Ostrawica, rzeka graniczna między Morawami a Śląskiem.
- ścieżka dydaktyczna Gróń – Biały Krzyż (Gruň – Bílý Kříž) rozpoczyna się przy kościele i pomniku Maryčki Magdonovej w Starych Hamrach, kończy na trójstyku Moraw, Śląska i Słowacji.
- kamienna kaplica pw. św. św. Cyryla i Metodego znajduje się nad dawnym hotelem Baron (później Kysuca) na terenie słowackiej wsi Klokočov. W święto patronów, 5 lipca, z obu stron granicy przybywają tu pielgrzymi i odprawiane są nabożeństwa.
- po powstaniu Protektoratu Czech i Moraw w 1938 roku, Biały Krzyż stał się miejscem, przez które można było nielegalnie przedostać się do wolnej jeszcze Polski i stamtąd na zachód. Tę drogę wybrał również František Fajtl, który później został legendarnym lotnikiem w służbie brytyjskiego RAF-u.
Atrakcje turystyczne w okolicy
- Drewniany kościół pw. Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych, Stare Hamry na Gróniu (6 km od krzyża pieszo).
- Drewniany kościół pw. św. Fryderyka, Bílá (9 km od parkingu Gróń-Charbulák do parkingu za kościołem samochodem + 100 m pieszo).
- Drewniany kościół pw. św. Antoniego Padewskiego, Ligota Górna-Praszywka (Vyšní Lhoty-Prašivá, 17 km od parkingu w Visalajach, skrzyżowanie Kamenité samochodem + 1,7 km pieszo).
- Drewniany pałacyk arcybiskupi, Bílá (9 km od parkingu Gróń-Charbulák do parkingu za kościołem w Bílej samochodem + 800 m pieszo).
- Drewniana dzwonnica na Białym Krzyżu (pieszo 0,5 km od krzyża).
- Drewniana stodoła na siano, Moravka (6,5 km pieszo od krzyża lub 23 km samochodem z parkingu w Visalajach).
- Pomnik partyzantów „Nocne przejście” na Moravce (16,5 km samochodem z parkingu w Visalajach).
- Ostatni przystanek ścieżki dydaktycznej “Źródła Morawki” z ławeczką i symbolicznym źródłem rzeki (1,2 km od krzyża pieszo).